Geleceğin Çiftçisi

Gezegen ısınıyor. İklim şartları değişiyor. Nüfus artıyor. Ormanlar azalıyor. Su kaynakları tükeniyor.

Tarım sektörü tüm olumsuzluklara karşın, endüstrisi ve teknolojisi ile beraber aynı alandan yüksek verimlilik için çalışıyor.

Geleceğin çiftçileri teknoloji kullanarak daha kontrollü ve verimli olmak durumundalar.

Ürün kayıplarını en aza indirmek, verim düşüklüklerine uğramamak ve yüksek verime erişmek için teknolojileri kullanıyorlar.

Gelecekte tarımsal üretim yapılan alanların işletmeciliği profesyonel iş tanımlarına girecek. Badem yetiştirme uzmanı, elma yetiştirme uzmanı vs.. veya teknik alanın dışında bahçe işletme uzmanı.  

Bu yapılar yurt dışında tarımda başarılı olan ülkelerde zaten mevcut. Neden ilerlediklerinin cevabının bu olduğunu düşünüyorum. Odaklanma...

Bizim ülkemizde tecrübe ettiğimiz, her tür yetiştiricilikten anlayan uzmanlarla çevrili olduğumuz. Aslında buna uzmanlık demek doğru gelmiyor. Tabii ki Ziraat Mühendisleri diyebiliriz , ama hem bademden, hem elmadan, hem zeytinden, hem narenciyeden, hem armuttan vs.. anlayan mühendislere sahibiz. Mühendislerimize de haksızlık etmeyelim, çok değerli mühendislerimiz mevcut, bu onların yarattığı bir durum değil. Tarımsal üretim sektöründeki sistemsizlikten kaynaklanan bir durum.

Amerika’da ceviz uzmanı ayrı, badem uzmanı ayrı, elma ve hatta bölgesel çeşitlere göre uzmanlar ayrı. Mesela bademde gözüken bir bakteriyel hastalığın tüm detaylarına odaklanıyorlar. Bunu her bölgede, farklı şartlarda takip ediyorlar. Sonunda da nasıl mücadelenin daha etkin olduğuna karar veriyorlar. Bu verilerde düzenli, bilimsel şekilde tutuluyor ve sonrakilere ışık oluyor. Gelişim böylece ilerliyor.

Yurt dışında bahçeler daha büyük, enstitülerle beraber birbirlerini destekleyen yapılar kurulmuş. Badem veya herhangi bir ürün ile ilgili hakim ziraat mühendisleri mevcut. Tıpta nasıl kulak burun boğaz uzmanı, kardiyolog vs.. farklı ise tarımda da elma uzmanı, badem uzmanı vs.. farklı.  Badem konusunda uzman bir ziraat mühendisine ceviz ile ilgili bir soru sorduğumuzda, kendisinin uzmanlık alanı olmadığını rahatlıkla söyleyebiliyor.

Geleceğin çiftçiliğinde bizde benzer bir yapıya geçmek durumundayız. Yakın gelecekte göreceğimiz üzere, bahçeler büyüyecek, uzmanlık yapıları kurulacak.

İşletme fakülteleri gelişerek, ziraat fakülteleri ile beraber tarımsal işletmecilik bölümleri açacak. Tarımsal üretim yapılan, genişleyen sahalarda saha işletme müdürleri, saha teknik müdürleri vs.. gibi yönetim birimleri oluşacak. Biri işletmenin finansal geleceği ile ilgilenirken, diğeri bahçenin bitkisel gelişimine odaklanacak. Bu gibi benzeri yapılara oluşacak. İşletmecilik ayrı bir önem kazanacak, maliyetlerini bilmek, maliyet kalemleri üzerinde karşılaştırmalar yapmak, üretim fiyatlarını net görmek önemini arttıracak. Aynı zamanda teknik olarak yapılan işlemlerin üzerine de odaklanılması ve doğru kararlar almak için kayıtların önemi artacak. Küçük verilerin birleşmesi her anlamda verimlilik kapısının anahtarını oluşturacak.

Üretim alanınızın küçük olmasının hiçbir önemi yok. Eğer saha büyüklüğünü esas alırsanız yanılırsınız. Öyle olsaydı Ukrayna etrafımızdaki en bilinçli ve verimli üretim yapan ülke olurdu. Oysa toprağı olmayan Hollanda ve İsrail gibi ülkeler dünya tarımında, tarım teknolojilerinde, bilgide lider ülkeler.

Üretim alanınız ne kadar küçük olursa olsun, geleceğin çiftçisi olarak, bilimsel odaklanma ile küçük verilerden büyük verilere ulaşabilirsiniz. Bu konuda sizleri destekleyecek çok önemli olduğunu düşündüğüm bir çalışmamızı yakında sizlerle paylaşacağız.

Bakla Zınnı, Tropinota Epicometis Hirta veya Tropinota SqualidaMücadele 2014

Geçen sene bu zararlı ile ilgili yazımı aşağıdaki linkte bulabilirsiniz.

http://turatarimbadembahcesi.blogspot.com.tr/2013/03/bakla-znn-epicometis-hirta.html

Bunlara ek olarak geçen seneden bu yana öğrendiklerimizi veya çalışmalarımızı sizlerle paylaşmak isterim.

Bu böcek Mısır'da Tropinota Squalida olarak gözlemleniyor.

Sol taraftaki bizde görülen Tropinota Epicometis Hirta.Sağ Taraftaki ise Tropinota Squalida.


Mısır'da bu böcekler 16 Kasım'dan Mayıs sonuna kadar gözlemleniyor. Erginleri Havalar ısınınca uyuşma durumunda toprakta duruyorlar.
Bizde ise havalar çok ısınınca Temmuz ortası ve Ağustos aylarında toprakta uyuşma modunda, bir nevi yaz uykusu modunda geçirirken, kışı da erginleri aynı şekilde toprakta kış uykusu modunda geçiriyor.
Hava sıcaklıklarının 16-25 derece olduğu dönemlerde en çok görüldükleri dönem.
Eylül- Kasım aylarında hava sıcaklıkları 16-25 derece arasına düştüğünde gözlemleyip tekrar uçuşup uçuşmadıklarına bu sonbahar bakacağız.  Tekrar çıkıp 2 ay içinde yumurtlama faaliyetleri olan bölgeler olabilir. Belki bazı bölgelerden gelen bu böcekle başa çıkamıyoruz feryatlarının sebeblerinden biri bu olabilir. Bu bölgelerde o dönemler ilaçlama yapmak gerekebilir. Bunu mantık olarak bu şekilde yorumluyorum, ancak bunu bu sezon sonu göreceğiz.

Bizim yaptığımız ölçümlere göre toprak sıcaklığı 10 dereceye ulaşınca ergin uçuşmaları tek tük gözlemleniyor. Bu ara ağaçlarımız henüz açmaya başlıyor veya henüz açmamış durumda. Geçen sene bir bölgede arılar gelmeden, toprağa insektisit uygulaması yaptık. Bahçenin o bölgesinde bu böcekleri çok az gözlemledik. O bölgede mavi leğenler boş kaldı. Bu sene ise  geçen sene bahçede en çok gözlemlenen yerde aynı uygulamayı yaptık.  Sonuçlarına bakacağız.

Tabii ki uçarak başka yerlerden geliyorlar. Bu yüzden bahçeler bu uygulamaları beraberce yapmalı.
Entegre Zararlı Mücadelesi (EZM) bu zararlılın zarar oranını düşürebilir.

Arılar gelmeden ve arılar gittikten sonraki dönemlerde hava sıcaklıkları çok çıkmadan yapılan ilaçlamalarda da nesilleri kırılabilir. Çok sıcaklara ise gözlemlerseniz erginleri toprakta bulabilirsiniz.

Bizim bu sene de gözlemlerimiz ve yaptığımız uygulamalar bir nebze işe yararsa bahçe koruma programınıza ekleyeceğiz.

Ayrıca dünyanın her yerinde bu mavi leğen uygulanıyor. Ancak renk açık mavi olmalı. İçine elma kokulu bulaşık sabunu damlatan var, dut pekmezi damlatan var veya yurtdışında Macaristan'da yapılan bir çalışmada Cinnamly alcohol (3-phenyl-2-propenyl alcohol) ve trans-anethole ((E)-4-propenyl-methoxybenzene) formülü mavi leğenlere böcek çekici maddeler olarak ekleniyor. Bu formülün başarılı olduğunu bir çalışmada okudum. Ancak henüz deneyemedik. Bu formülü yaptırabilirsek bu dönem denemek isteriz.

Zınnı ile ilgili ülkemizdeki bazı entamoloji hocalarından ve yurtdışından bazı hocalardan bilgiler araştırıyorum. Bu konuda çok fazla detaylı çalışmaya şu ana kadar rastayamadım. Genelde dönemsel tuzaklarda yakalanan böcek sayıları ile ilgili rakamlar var. Ancak hava ve toprak sıcaklıkları ile ilgili çalışmalara rastlayamadım. Bu çalışmaların yapılmasına ülkedeki verim artışı açısından önemli.

Mesela bu böcekler Mart ayında iyice gözükmeye başlıyorlar, ancak bahçeniz geçci bir çeşit ise çoğaldıkları dönem ağaçlarınız çiçek açıyor ve bu böceklerin saldırısına uğuyor. O saatten sonra arılarda geldiğinden ilaçlama ve mücadele yapmak zorlaşıyor.

Size tavsiyem bahçenizde Kiriş Otu, Protea Aristata, Chrysanthemum Carinatum (bir çeşit kuzey afrika papatyası) , bu papatyanın sarı ve beyaz renkli olanları seçilerek tuzak bitkiler kurabilirsiniz.

Protea Çiçeği

Kuzey Afrika Papatyası

Kiriş veya Çiriş otu (Asphodelus Albus)

Bu tuzak bitkilerde erginler topraktan çıkıp bahçenizde uçuşmaya başlayınca arılar gelmeden ve ağaçlarınız çiçek açmadan toprak ilaçlama yapabilirsiniz.

Tuzak bitkiler bakımından iki görüş var:

1.Görüş tuzak bitkileri çok fazla bahçenize dikmeyin, böcekleri çekersiniz.

2.Görüş ise bol bol tuzak bitki kurun. Bu bitkiler ağaçlardan alçak olduğu için ve bu bitkileri bu böcekler daha çok sevdiği için ağaçlarınıza çok gelmezler.

Bu böcekler beslenmek amacıyla ağaçların çiçeklerine geliyorlar. Bu görüşlerden şu ana kadar 2.sine yakınım. Ancak hangisinin daha doğru olduğu bir kaç yıl içinde anlayacağız.

Neden 2.sine şimdilik daha yakınım? Bizim bahçemizde çiriş otu çok fazla. Bizde geçen sene saldırı çok olmadı, tüm böcekleri bu tuzak bitkilerin üzerinde gördük. Geçen sene nerdeyse her ağacın yanından çiriş otu çıktı. Ağaçlarda böcek göremezken Çiriş otlarının üzerinde onlarca böcek vardı. Neden 1. görüş haklı çıkabilir.? Bu sene daha çok ağacımız çiçek açacağından saldırıyı daha detaylı gözlemleyeceğiz. Belki geçen sene ağaçlarımızın yaşından dolayı az çiçek açması bu sonuçları doğurdu.
Ama bunu tam manasıyla teyyit etmek için bir iki sezon daha gözlemlememiz gerekiyor.

Kısacası bu böceğin mücadelesi böceğin gözlemlenmediği dönemde de yapılması gerekiyor. Müdahele böcek gelmeden, uyanmadan yapılmalı. Mavi leğen konmadan önce doğru zamanlarda EZM yapılmalı nesiller kırılmalı. Sonra bu mavi leğen ve tuzaklar çiçek mevsiminde kurulmalı. Hiç birşey yapmayıp  sadece çiçek dönemi mavi leğen koymanın etkin bir mücadele olmadığını düşünüyorum.

Bu konuda bilgisi olan değerli hocalarımız ve üreticierimiz var ise bizlerle bilgi paylaşmalarını dileriz.

Klasik Tanımlardan Uzak, Fidan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Fidan alırken dikkat edilecek standart tanımları internet üzerinde bulabilirsiniz.

Ben size farklı olarak pratik kısa bilgi vereceğim. Kendi bahçemizde başımıza gelenlerle alakalı olarak ne öğrendik onu paylaşacağım.

Ne öğrendik?

1-    Anaç seçimi çok önemli

2-    Çeşit seçimi çok önemli. Fidancının mühendislerin  elindeki anaçlar veya çeşitler değil veya mühendisin tahminleri değil, tabiattan aldığınız verilere göre tabiatın size söylediği çeşitler ve anaçlar dikilmeli

3-    Fidanınızı 1-1,5  yıl öncesinden hazırlatın

4-    Fidanlıktan hastalık analizleri testi isteyin. Sonradan hastalıklı fidanlar size gelirse yatırımınız çok darbe alıyor.

5-    Fidanlıktan üretim yapılan toprak killi ise, veya tüplerin toprağı killi ise oradan fidan almayın, o kil yüzünden kök çürüklüğü yaşanıyor. Bizde yaşandı.

6-    Tüplü fidanlarda ayrık otu vs.. yabancı ot var ise tüpten çıkarıp temizleyip o şekilde çıplak köklü dikim yapın.

7-    Güvendiğiniz fidanlıktan fidan alın. Tavsiye önemlidir. Ben bahçeyi kurarken aldığım fidanları ve üreticiyi tavsiye edemiyorum, Hala oradan aldığımız kendini kurtaramayan fidanlar oldu ve onları değiştiriyoruz. Ama daha sonra tanıştığım fidancıyı tavsiye edebiliyorum. Sonradan aldığım fidanların hepsinin temiz çıkması ve 1 sene geç dikmeme rağmen diğerlerine yetişmesi, hatta geçecek olacağını görmem üzerine tavsiye edebiliyorum. Hatta yeni bahçe fidanlarımı siparişini 1,5 sene evvelden gönül rahatlığı ile verdim.

8-    Fidanın boyu, yok 1+1 yaş vs.. pazarlama kelimeleri olduğunu düşünüyorum, fidan sağlıklı ise zaten coşuyor. 80 cm 1+1 yaş fidan alıp, diker dikmez kafasını diz hizasından zaten kesiyoruz. Sağlıklı fidan güzel dallanıyor. Kökleri düzgün gelişiyor önemli olan bu.

9-    Fidan yetişirken kökler içeriye dönmüş ise o ağaç küçük kalıyor, dikkat edilmeli.

Size bizim bahçe kurulurken aldığımız ve  sorun yaşadığımız fidanlardan bir kaç örnek..

3 yıldır gelişmeyen fidan, kökler içeri dönük ve toprağa kök atamıyor. Değiştirilmeli. Ayrık otu da sarmış

      3 yıldır gelişmeyen fidan, kökler içeri dönük ve toprağa kök atamıyor. Değiştirilmeli

 Killi toprak içinde tüplenen badem fidanı, toprak killi hastalıklara sebeb oluyor  ve kökler içe dönmüş.

 Killi toprak yüzünden kök ıslak kalıyor ve kök boğaz kısmında ve köklerde çürüme yaşanıyor.

 Killi toprak yüzünden kök ıslak kalıyor ve kök boğaz kısmında ve köklerde çürüme yaşanıyor.

Bu işe girmek isteyenlere en önemli önerim, sağlıksız ve ucuz fidan almayın, daha fazla para harcarsınız. Bilmeden ve çok araştırmadan fidan almamanızı tavsiye ederim. Bir bilene danışın demiyorum , bahçe kurmuş, başından bu tür sıkıntılar geçmiş etrafınızdaki kişilere danışın. Ayrık otu vs.. fidanın tüpünde varsa ya almayın, ya da uzak bir yerde temizleyip çıplak köklü dikin. Ayrık ile başa çıkmak zor.

İklim Değişiklikleri ile Tarım

Çağımızın en büyük mücadelesi  iklim değişiklikleri yaşanırken dünya nüfusunu besleyebilmek.

Dünya nüfusu 7 milyar kişiye ulaştı. 2050’de 9 milyarın üzerine ulaşacağı hesaplanıyor. Dünyayı doyurmak için tarımsal üretim %70 artması gerekiyor.

İklim değişiklikleri tarımsal üretimi yüksek sıcaklıklar, hızlı sıcaklık ve nem değişiklikleri, kuraklık vb..direk etkiliyor

Bahçemizde son 3 yıldır iklim değişikliklerini yaşıyoruz. Buna göre kendimizce önlemler nasıl alınabilir o konu üzerinde odaklanıyoruz.

İklim değişiklikleri bizde Aşırı yağış, kuvvetli sel, kısa sürede aşırı yağışlardan dolayı yağış dağılımının olmaması sonucu kuraklık, ağaçların erken çalışmaya başlaması ve çiçeklenmeye yönelmesi şeklinde kendini gösteriyor.

2013-2014 19.Ocak günü iklim karşılaştırması

Aşırı yağış ve selleri göz önüne aldığımızda her sene bir kere büyük sel yaşardık, bu sene 2 kere büyük sel yaşadık ve ikisi de geçen seneki  yağışlara göre daha şiddetliydi.

Yağış dağılımın düzensiz oluşu yağış miktarını arttırsa da depolanması ve toprağın suyu alması açısından kuraklığa sebep oluyor. Bölge olarak sulak bir noktadayız, bu sene kuyudaki su miktarımızı nasıl etkileyeceğini göreceğiz.

Ağaçlarımız erken tomurcuklandı. Gezegenin ve havaların ısınması sonucu geç çiçeklenen çeşitler seçmemize rağmen Ocak ayında tomurcuklanmaya başladı. Geçen sene havalar sıcak gitmiş ve çiçeklenme Mart ayında gerçekleşmişti, tomurcuklanma ise Şubat ayında başlamıştı. Bu sene tomurcuklanma Ocak ayında başladı.

Son günlerdeki hava sıcaklıkları Ortalaması eğrisi

Toprak sıcaklığı 8 derecelerde olmasına rağmen, tabiat uyanmamasına rağmen , hava sıcaklığı  gün içinde 13-20 derecelerde gezinmeye başladı.

Yağış ve sel için Orman dairesinden dere yatağında düzeltmeler istedik. Zira dere yatağı sadece bizim bahçe için değil, civarındaki ev ve ekili alanlar için tehlike yarattı en son selde. Can kaybı olamaması sevindirici. 

Muğla Orman Bölge Müdürlüğü bu talebimizi yerinde gördü ve tüm önlemleri almak üzere ıslah çalışması başlattı. Şimdilik önlem açısından düzenlemeler yapıldı. Umarım yaz aylarında ıslah üzerine odaklanılır ve dere ıslahı sağlanır. Sel önlemini bu şekilde bertaraf etmiş oluruz.

Kuraklık konusunda eğer kuyumuz yeterli gelmeyecek duruma gelirse, önümüzdeki dönem büyük bir sulama havuzu ihtiyacı doğacak. Bu da alınabilecek bir önlem.

Öncekilere önlem düşünülebilir ama iklim değişikliğine müdahale edemeyiz. Global ısınmaya ülkeler  işbirliği içinde odaklanmalı. Gezegen ısındıkça tarım üretimi tehlikeye girecek.

 Bilindiği üzere, Erkenci çeşitlerle geçci çeşitler arasındaki fark, erkenci çeşitlerin soğuklama sürelerinin kısa olması. Soğuklama süresini tamamlayan ağaç çiçeklenir. Eğer soğuklama süresi dolmadan hava ısınır ve çiçeklenme olursa ağaç çiçeklerini döker. Bazen çiçek dökme olayını üretici yorumlarken bunu gözden kaçırabilir. Erkenci bölgeye geçci çeşit aşılanmasının sonuçlarından biridir.

Bahçemizde ağaçlarımız soğuklama süresini tamamladı ve ısınan hava ile beraber erken çiçek açma öncesi evre başladı.

2013- 2014 yılı Çiçeklenme Başlangıcı Dönemleri

Geçen hafta, ağaçlara budama sonrası olması sebebiyle Bordo bulamacı uygulaması yaptık. Bu uygulama çiçeklerin açma eğilimini durdurdu. Önümüzdeki hafta sıcaklıkların düşeceği tahminlere göre öngörülüyor. Bu erken açmaya önlem olabilir. Ama yine de geçen seneye göre erken açacak gibi gözüküyor. Tabii kestirilemiyor çünkü birden dondurucu soğuklarda gelebilir. Artık tahminler çokta tutmuyor.

Hava sıcaklıklarının ani düşüşler veya dolu yaratmayacağını bilsek belki erken açmasında sorun görmeyeceğiz. Ama erken açıp sıcaklıklar düşerse kaybımız büyük olur. Diğer yandan dolu şu ana kadar gözlemlememiş olmamıza rağmen, bu iklim değişiklikleri ani ısı değişimleri doluya çevirebilir.

Havalar sıcak gider çiçekler erken açarsa, toprağın geç ısınacağından ötürü zararlıların ağaçlarda açan çiçeklere zarar vermesi engellenecek. Mesela Bakla Zınnı.. Toprak ısısı artmadan görülmüyorlar. Çiçekler toprak ısınmandan açar ve meyveye dönerse ürüne zararı olmuyor. Bunu Datça’da  gözlemledim. Orda ağaçlar erken çiçek açıp mart şubat-mart ayında meyveye dönüyor. Etraf bakla zınnı kaynıyor ama badem bahçelerine zararı olmuyor.

İklim değişikliklerine göre önlem almanın birinci yolu bahçenizin sıcaklık, nem vs.. değerlerini anlık bilmenizden geçiyor. Gözlem ile tahminlerle hareket etmek değişen iklim koşullarında hata payını arttırır.

Bizim ağaçlarımız kitaplarda geçci çeşit olarak geçiyor ve Nisan’da çiçekleniyor yazıyor. Ama bizde artık Ocak, şubat aylarında çiçeklenme yaşanacağı gözüküyor.

Ağaçlarda takvim olmadığına göre, ağaç bulunduğu bölgenin değişen iklim koşullarına göre kendini programlıyor. Tabiatın bir parçası olarak tabiata uyumlular. Her şarta göre hazırlıklılar. Bizde tabiat ve ağaçları izlersek, tarımda üretim konusunda başarılı hedeflere ulaşabiliriz. Ağacı zorlamayla, ağaca yüklenme ile sınırlı başarılar yakalanabilir. Ağaçları tanıyarak ise sürdürülebilir tarım yapmak mümkün.