Badem Satışı

Badem yetiştiren meslekdaşlarımızla sürekli bu konuyu konuşuyoruz. Bademi kaça satarız? Nasıl satarız?

Bu konuda tüm üreticiler olarak sıkıntı yaşanıyor. Sürekli telefon ve mesaj alıyorum ve bu konudaki düşüncelerimi  paylaşmak istedim.

Tarım çok değişkenli... hava sıcaklığı, yağmur, don, hastalık, zararlı, gübreleme, budama, bahçenin lokasyonu, sulama kapasitesi, sulama sistemi, toprak yapısı vs.. her değişken çok önemli. Aynı şekilde badem fiyatı, satışı da çok fazla değişkene bağlı.

Öncelikle badem fiyatlarını Kaliforniya üretimi etkiliyor. %83 dünya badem üretimine sahip bu bölgede fiyatların düşmesi veya çıkması etkileyici faktör. Bu sene Kaliforniya 'da fiyatlar düştü, üretim arttı. Büyük bir düşüş değil belki dolar bazında bakarsak çok büyük fark göremeyiz, bu yüzden bu noktada kalite farkları öne çıkıyor.

İkinci olarak badem kalitesi. Kaliforniya'da üreticiler kalitelerine özellikle çok dikkat ediyorlar.Kaliteyi ve üretim miktarını tüm üretim değişkenleri etkiliyor. Çiçekte yağmura yakalanan bölgelerde verim düşüyor, hava sıcaklıkları bu sene olduğu gibi yüksek gidince ürün kalitesi düşüyor. Badem büyüklüğünü kaybediyor. İç verim etkileniyor.

Bademiniz kalibresi yüksek, iç verimi yüksek ise fiyatı artıyor. Ürünün ne kadarı zararlı veya hastalığa yakalandığı direk etkiliyor. Bahçe işi açık fabrika ve dış etkenler, yanlış uygulamalar satışı zorlaştırıyor. 10 ton bademin kalitesi düşük olursa satması zor olabilir ama 50 ton kaliteli ürün varsa satması kolaydır. Ayrıca kalitesiz badem üretiminin artması ülkemizdeki badem piyasasını etkiliyor.

Önemi olan biz üreticilerin ürünümüzün kalitesinin farkında olmamız. Bu sene bizde kalite geçen seneye göre düştü. En önemli etken hava sıcaklığından dolayı yapraktaki stomalar kapandı ve bitki fotosentezi yavaşlattı, ürünü yeterince beslemedi ki; yüksek miktarda sulama yapıldı.

Tarımda bir iki sene önce yapılan yanlış uygulamalar ileriki yıllara yansıyor, eski uygulama hataları da fiyatları etkiler. Tarım çok değişkenli ve çok uzun vadeli incelenmesi ve düşünülmesi gereken bir üretim.

Don yemek veya çiçekte yağmura yakalanmak gibi sıkıntılardan daha önemlisi bademin kalitesini yüksek tutmak. Don veya çiçekte yağmura yakalanmanız (arı uçamıyor) belki doğal pek öngörülemeyen doğal olaylar olabilir. Ama ürün kalitesini mümkün olduğunca üstte tutmalı.

Satılamayan badem kalitesi düşük bademler veya piyasa ile aynı seviyedeki kalite..

Kalitemizi nasıl ölçeriz? 57 gram iç bademi tartın. çıkan adeti 2 ye bölün ve çıkan sayı kalibredir. Bu sayı ne kadar düşük ise kalitelidir.

Mesela tarttınız ve 50 adet çıktı. Kalibreniz 25 tir. Bu bazda ürün düşük kaliteli bir üründür. 18 ve altı özel çeşitlerde görünür. Tabii ilk topladığınızda bu rakamları görebilirsiniz ama iyice kuruduğunda tartmak daha gerçekçi olur. 19-22 aralığında iyi üründür. 23-25 orta kalite, 26-28 düşük ve 29 ve üzeri  en ucuz bademdir.

Kabuklu satarken hem iç verim oranına hem kalibreye bakmalıyız. kabuklu bademde ise iç verim çeşide göre değişir. Bazı çeşitlerde %20 olabilir ama kalibre 18 dahi çıkabilir. Fiyatlama bu bazda yapılmalıdır. Bazı çeşitlerde kabuk incedir. İç verim %50-55 çıkabilir. ama kalibre 25 ise yine buna göre hesaplanmalıdır.

Bu sene bademler  ve hatta elma gibi diğer ürünler sıcaktan çok gelişemedi. Bu bazda bademinizi kontrol edin ve fiyatlandırın. Biri 7 liraya satıyor diye 7 ye satılmaz veya biri 12 liraya satıyor diye de satılmaz. O fiyata satılan badem ile sizin bademinizi bu bazda değerlendirebilirsiniz.

İç verim için 100 gram dışı temiz kırılmamıs bademi kırıp içini tartacaksınız. Örnek: %32 iç verim

Örnek 27-28 gramda 20-21 adet badem var. Yani 20-21 Kalibre...Bu iyi kalite badem demek.

Yorumlar kısmına bademinizin iç verim oranını, çeşidini, mümkünse anacını, yaşını , bölgesini ve kalibresini yazmanızı rica ederim.

Çiçekte Yağmur

Bu sene ılıman güzel bir iklim vardı. Bazı bölgelerde çiçek zamanı aşırı yağmura yakalandık. Bunun sonuçlarını ve zararlarını görmek üzere hasat zamanları bekledik.

Kendi bahçemizden ve etrafımızdan aldığımız bilgilere göre arının yağmurdan dolayı bir gün kovanından çıkmaması halinde (yeterli kovan olduğunu düşünürsek) günlük %10-12  kadar ürün kaybedebiliyoruz.

Ağaçlar çiçek açmaya başladıktan sonra ilk iki gün fazla çiçek olmuyor, ikinci günden sonra hızlı bir çiçek açımı gözleniyor. 10-12 gün süren çiçek dönemi sürüyor. Son iki günde çok önemli olmadığını düşünebiliriz. Arada kalan 8-10 gün yağışa yakalanmak ürünü direk vuruyor. Bu 8-10 günde her bir gün%10-12 verim kaybı yaşayabiliriz.

Bizde bu sene çiçek zamanı 6-7 gün kadar yağmura yakalandık. Tahmini kaybımız %80-90 arası.
 Bir kaç başka bahçeden daha örnek verirsek. Civarımızda 3-4 gün yakalanlar da %40-50 civarı kayıpları olduğunu belirtti. Stockton California' da da 3 gün çiçekte yağan yağmurun %30-35 civarı badem verimine zarar verdiği bilgisini aldım. Bahçe büyüklüklerine göre %10-15 arası bir kayıp hergün için yaşanabiliyor.

Bu sene bölgemizde don vakası gözlemlenmedi. Dolu  da olmadı ancak çiçekte yağmur ürünü direk vurdu.

Bazı bölgelerde ise erken açan yerlerde özellikle çiçekte sert lodos çiçekleri dökebiliyor.  her bölgenin kendine öz sorunları var. İç kesimlerde don, sahilde lodos, yağış ortalaması yüksek sulak yerlerde ise çiçekte yağmur.

Tarım kesinlikle sabır işi, ve her türü doğa olayına hazırlıklı olunmalı, yıllık değil, daha uzun vadeli planlamalar yapılmalı.

Non-Pareil ve Texas Bahçeleri Bu Sene Verim Alabilir..

Bildiğiniz gibi daha önceki yazılarımızda da bahsettiğimiz üzere Non-Pareil ve Texas cinsi Amerikan bademleri dikenler tozlama sorunları yaşarlar ve yaşıyorlar.

Literatüre göre Texas, Non-Pareil'den 8 gün sonra açıyor. Soğuklama süresi yüksek yerlerde bu cinslerde tozlama sağlanabiliyor.  Türkiye'de özellikle sıcak bölgelerde bahçe sahiplerinden aldığımız bilgilere göre uzun zamandır verim alınamıyordu.

Bu sene farklı bir sene, soğuklama süreleri yüksek. Bu hava çok soğuk demek değil geçen sene daha soğuktu ama bizim bahçemiz 780 saat  ve ağaçlarımız  550 saat soğuklama aldı. 5 Mart çiçek zamanı çok sert olmasa da bahçemizde don oldu. 20 yılda belki ilk kez olmuştur. Bu sene ise hava daha ılıman geçti ve şu ana kadar don görmedik.  Çiçek zamanı eksi dereceler yaşamadık. Bu sene soğuklama süremiz şu ana kadar 1289 saat ve ağaçlarımız 830 saat soğuklandı.

Görüldüğü gibi nerdeyse %50 daha fazla soğuklama yaşadık.  Bunun anlamı  Non-Pariel ve Texas'ın bu sene bu sıcak bölgelerde verim vermesi demek.

Non-Pareil soğuklama süresini tamamlar ve açar, Texas ise açmak için tamamlamayı bekler, 8-10-15 gün sonra açmaya başlar. Ama soğuklama süreleri %50 artınca Texas Non-Pareil i yakaladı ve neredeyse beraber açtılar. Birkaç gün geç açtı.

Gözlemlerimiz bunu doğruluyor. Adana, Antalya ve İzmir'de Texas ilk defa 2-3 gün sonra açmış.

Bu sene bahçelerine hatalı olarak Non-Pareil Texas dikenler için verim senesi olabilir. Tabii hava kaç sene de bir yardım eder onu bilemeyiz. Sonuçta sıcak bölgeler için doğru seçenekler değil. Ama iç kesimlerde, soğuklamanın yüksek olduğu yerlerde  verim alanlar don yemediği sürece mutlaka olacaktır.

BAHÇENİZDEKİ VERİMİ TEKNOLOJİ İLE ARTTIRIN!

Modern tarım yapan üreticiler uzun yıllardır tarımsal verileri, iklim verilerini topluyorlar. Verinin önemi bizde yeni yeni anlaşılıyor. Alibaba.com'un CEO'su yeni yüzyılın petrolünün veri olduğunu söylüyor. Gelişen teknoloji ile beraber artık veriler bilgisayarlar, tabletler ve akıllı telefonlarla toplanabiliyor. 

Veri = Verim

Verimlilik ve maliyet konuları ancak sürdürülebilir üretim ile  anlamını buluyor.  Bahçenizi veya tarımsal işletmenizi tanımanız veriler ile takip ederek mümkündür.

Tarımda, üretim sahanızdaki verilere ne kadar hakim olursanız, verimliliğe o kadar hakimsiniz demektir.

Bahçemizin başarılı olması için ne yapmalıyız?

-Veri toplamalıyız ve Veriler üzerinden konuşmalıyız.

Mesela bahçemizde bu sene soğuk oldu.. Bizde kullandığımız Datatarım sistemi sayesinde bahçemizin çiçekte -2 derece altında 0,13 dakika, 0 derece altında 1 saat kaldığını biliyoruz. Bu bize ne sağlar? Don Bakterilerinin işe yarayacağını gösterir ve kullanabiliriz. Ama mesela -2 derece altında 3, 4,5 saat veya üzeri geçse bu bakteriler her ne kadar işe yarayacağı iddia edilse de yarayacağını sanmıyorum. Bu bakterileri kullanmak çok yüksek maliyetli ama boşa kullanıp kullanmadığını bilmek ise paha biçilmez.

Ayrıca don vuran bahçede gübreleme şekli ve  maliyetleri değişir. Verilerle, bilimsel üretim yapmak ve bunu en basit şekilde yapabişmek  her şekilde size para kazandırır.

Veri toplamakta geç mi kaldık? Hayır..  Yaklaşık 3 yıldır üzerinde çalıştığım proje son iki yılda test aşamalarını geçti ve ticarileşti.

Şu anda birçok bölgede kullanılmaya başladı.

 

Nerelerdeyiz?

Şu an Avrupa'da da sistem takip ediliyor. Pek yakında Türk Cumhuriyetlerinde kullanılmaya başlayacak.

Bu proje sayesinde dünyanın neresinde olursanız olun bahçeniz hep yanınızda olacak.

·      Bu projeyi yaparken birkaç  hedefim vardı.

1.     Dünyanın en ileri teknolojilerindeki gücü ve güzelliği kullanarak  sizin ve benim gibi üreticilerin bahçelerinin her zaman yanında olmasını sağlamak.

2.     Çiftçiler, üreticiler için bu teknolojileri basit hale getirerek bu ürünün bahçedeki olmazsa olmaz bir ekipmanlardan biri haline gelmesi

3. Datatarım ile beraber artık tarım sektörüne bir daha aynı gözle bakılmamasını sağlamak. .

Verilerle, analizlerle doğru kararlar verilmesine yardımcı olarak, üretime, verimliliğe, 

basit şekilde daha kolay odaklanılması sonucunda verimlilik artışı ile tarım ile uğraşan 

insanların gelirlerini arttırmak istiyoruz. 

 Size bu ürünüm tanıtmaktan mutluluk duyuyorum.

Bahçenizden dakikalık iklim verilerini telefonunuzdan izleyebiliyorsunuz. Sadece izlemek kelimesi yetersiz kalıyor tabii ki....

Aydın Zeytin bahçeleri                                            Aydın Şaraplık Üzümler

Datatarım Tanıtım Buluşması, Bursa

Datatarım Kaliforniya'da kullanılıyor

Kaliforniya

Bu sistem sayesinde yurtdışındaki veya şehir dışındaki danışmanlarınız da bahçenizi uzaktan takip edebiliyor.

Bölgesel olarak Entegre Zirai Mücadele yapılabiliyor.  Daha detaylı bilgileri sonraki yazılarımda sizlerle paylaşacağım ve modül modül sistemi tanıtacağım..

Bahçenize teknolojiyi getirmek istiyorsanız destek@datatarim.com adresinden  ulaşabilirsiniz.

Türkiye 'de ve Kaliforniya'da 2015 Yılı Badem Verimi Düşüklüğü ve Nedenleri

BADEM FİYATLARI ARTIYOR

İklim değişiklikleri gezegenimizde farklı bölgelerde farklı şekillerde hissedilir derecede arttı. Özellikle büyük devletler iklim değişiklikleri konusuna çok önem veriyor. Nat Geo 'da çıkan Barrack Obama röportajında, ABD başkanı hafta da bir gün ulusal güvenlik brifingi aldığını ve her hafta brifing aldığı ulusal güvenlik konularından birinin iklim değişikliği olduğundan bahsediyordu. İklim değişiklikleri, su sıkıntısı, tarımsal üretimin azalması, dünya nüfusunun artmasının ülkesinin ulusal güvenliğini tehdit edecek unsurlardan biri olduğundan bahsediyordu. Farklı ülkelerdeki açlık, kuraklık, tarımsal üretimin düşmesi, deniz sularının hızla yükselmesi, bunların sonucunda göç, savaş vs... mevcut düzenin yerini radikal gruplara bırakır duruma gelebileceğinden bahsediyordu.

Kaliforniya'da son 5 yılda büyük bir kuraklık yaşanıyor. Bu kuraklık badem üretimini doğal olarak düşürdü. Badem fiyatları kilogramda 10-11 dolar seviyelerine yükseldi. Bademin ağırlık kalibreleri bazında bu fiyat azalabilir veya artabilir. Yani ülkemize 11 Usd'ye gelen 1 kg iç badem %45 e varan vergiler ve dolar kurunun 3 lira bandında olduğu düşünülürse, iç badem fiyatları kilogramda 45 -50 tl bandında diye düşünebiliriz. Kabuklu badem fiyatı kalitesine göre ortalama  yine iç doluluk kalibresine göre 12-15 tl civarı olabilir. Daha fazla da olabilir. Bunu yorumlayacak yeterli verilere sahip değiliz. Hasat sonrası satışlar başlayınca bunu gözlemleyeceğiz. Bazı bölgelerde badem satış fiyatları çok daha düşük olabilir. Bunun başlıca sebebi karışık cinslerin dikilmesi, birlikte hasat edilmesi, kalitenin düşük olması, küçük üreticilerin dünya badem fiyatlarından haberdar olmaması olabilir. Dünya badem üretiminin %83'ünü üreten Kaliforniya bölgesinde kuraklık sürdüğü sürece badem fiyatlarının düşmeyeceği gözüküyor.

Türkiye'de bu sene ne oldu ve bu kadar üretim düşüklüğü yaşandı?

Ege bölgesinden örnek verecek olursak Datça'da bu sene badem olmamasının sebebi 19-20 Şubatta havaların soğuması ve şiddetli rüzgarın bademi çiçekte yakalaması. Kayıp çok büyük. Ayrıca Datça'da yoğun phomomsis hastalığı gözlemleniyor. Uçtan dala geriye doğru kuruma ile başlayan bu hastalık ağacı hemen öldürmüyor. Önce verimi düşürüyor ve sonra bahçeyi sarıyor ve sonunda ağaçları öldürüyor. Entegre ilaçlama ile temizlenecek bir hastalık. Herkesin bu ilaçlamaları aynı periyotlarda yapması gerekiyor ki; Datça genelinde sonuç alınsın.

Biraz daha Kuzey'e çıktığımızda İzmir'in Güneyi ve Aydın bölgesinde aynı tarihlerde bademler tomurcukta aynı soğuk havaya yakalandı.19-20 Şubat tarihlerinde bahçeler -2 derece altında 14 saat ve 8 saat civarı soğuk gördüler. Tomurcuklar çiçeğe dönmeye başladı ve çiçekler açtı. Don vurmadığı için o kadar çok çiçek açtı ki; bu bölgelerde büyük bir verim beklentisi oldu. Ancak şu an bakıyoruz, gelen sonuçlarda verimler çok düşük gözlemleniyor. Bölgeye göre %90 ile %30 arası kayıplar yaşanıyor.

İzmir'in Güneyi 17 Şubat - 6 Mart 2015 Min Sıcaklıklar

Rüzgardan dolayı don yaşanmamasına rağmen 

- 2 Derece Altında Tomurcuk Zamanı Geçen Süreler

Geçen sene bir tona yakın badem alan bir badem bahçesinin, bunun kat kat üzerini beklerken, neredeyse hiç badem alamaması gibi örnekler var. Bu aslında Tarsim konusunda incelenmeli, ve Bahçeler korunmalı. Çünkü İlla don veya fırtına olması etkilemiyor üretimi. Çiftçilere böyle yıllarda, bu konuda tarsim destek olmalı. Don olmayan bölgelerde farklı şekilde etkileniyor ve ürün kaybı yaşıyor. Zira, don ortamının oluşmamasına rağmen,  -2 derece altında tomurcukta uzun süreler geçirerek bu soğuklara yakalanan bahçeler zaten üretiminin büyük çoğunluğunu kaybetti. 

Badem fiyatlarının artışını bu hasat haftaları bitince gözlemleyeceğimizi düşünüyorum. Bu sene Türkiye genelinde bir çok yerde üç kere don yaşandı. Don yaşanan bölgelerde zaten hiç ürün yok. Ama sigorta desteği var. Don yaşanmayan bölgelerde ise yine soğuk zararı var ve sigorta desteği yok. Ağaçlarda çiçek oldu ama çok çiçek açmasına rağmen, tomurcuk dönemindeki soğuk yüzünden meyvaya dönemediler.

En batıda Kaliforniya'da kuraklık, bizim bölgemizde soğuk havalar ve bazı bölgelerde aşırı yağış tarımsal üretimi çok fazla etkilemeye başladı. Badem fiyatlarının, tarımsal ürünlerin fiyatlarının artıyor veya artacak olması bu yüzden rahatlıkla öngörülebilir.

Insanlar küresel ısınmanın, iklim değişikliklerinin ilk etkisini artan tarım ürünleri fiyatları ile ceplerinde ve sonra yiyecek tarımsal ürünlerin azalmasıyla midelerinde hissedecekler.

2016 Yılı Hazırlıkları Başladı

Badem de Hasat sezonu bazı bölgelerde  bitti, bazı bölgelerde devam ediyor. Bizim bölgemizde ve Datça bölgesinde erken hasat yapılıyor.

Bu sene ilk hasatımızı yaptık ve hasatın nasıl yapılması gerektiğini yaşayarak anlaöış olduk.

Hasatta Cifarelli marka silkeleme makinası ve Ürünal marka kavlatma makinası kullandık. Traktörümüz Kubato marka.. 

Silkeleme için ağaç altına brandalar hazırlattık. Silkelenen bademler romork ile kavlatma makinasından geçirilerek kurutuldu ve çuvallarla tartılarak kaldırıldı.

Geçen sene elle toplanan yemelik denen hasatı topladıktan sonra ilk defa bir hasat yapmış olduk. İlk hasatımız da önemli olan hasat tecrübesi ve önümüzdeki yıllarda hasatı nasıl planlayacağımızı öğrenmek oldu. 

Aslında sezon hasat bitmesi ile başladı. Yaprak analizlerimize göre önümüzdeki sene verim arttırmak için gübrelemelere başladık. 

2016 yılı gübreleme ve bakım planı üzerinde çalışmaya başladık. Analizlerde eksiklik ve miktarlara göre besleme programımız  şekilleniyor. Aynı zamanda yazın ağaçların altına çıkan otlarda temizleniyor... 

Kısacası hasat biter bir sene sonraki sezonun hazırlıkları başlar..

• Yaprak ve Toprak tahlillere bakın. Gerekirse hasat sonrası gübrelemeleri tamamladıktan 2 hafta kadar sonra tekrar yaprak analizi yapabilirsiniz. Bu tamamen ağaçların yaşı ve verime yatma dönemi ile ilgilidir.

•  Seneye alınması planlanan meyvaya göre besleme ve koruma programınızı oluşturun. 

• Tüm ekipmanınızı ve sulama sisteminizi elden geçirin, bakımlarını kışın yapın

• İklim verilerinizi ve tüm uygulama verilerinizi analiz edin ve takip edin. İklim verilerinize göre gübrelemeniz değişebilir. İklim iyi giderse gübreleme arttırılabilir, kötü giderse meyva alamayacak iseniz program tamamen değişebilir. Planlamanızı yapın ve çiçeklenme zamanı sonrası iklime göre gübrelemeleri değiştirin.

Tarımda İnovasyonu Diğer Sektörlerden Gelen Kişiler Gerçekleştirecek

Tarım ile 2007'den beri ilgileniyoruz ve çalışıyoruz. Her gün yeni bir şey öğreniyoruz ve sürekli araştırma geliştirme yapılması gerekiyor, bilimsel yöntemlerle neden sonuç ilişkilerini sorgulamak gerekiyor. Her yeni gün bir şeyler daha öğrenmek gerçekten çok heyecan verici.

Tarım konusunda çalışmak, yeni bilgiler öğrenmek , uygulamak ve bunların sonuçlarını görmek şahsen beni çok heyecanlandırıyor ve mutlu ediyor. Sürekli bu işi düşünmek, odaklanmak ve işini en iyi şekilde yapmaya çalışmak yeni kapılar açıyor. Sonuçta sürekli ar-ge yapıyoruz ve doğru mühendislerle beraber çalışıyoruz. Inovatif  uygulamalar yaratıyoruz. Tarımda inovasyonu tarımcılar değil, diğer sektörlerden gelen kişiler gerçekleştirecek. Bu her sektörde böyle olmuştur. Sektörleri genellikle sektör dışındaki oyuncular değiştirir.

''Harvard Business Review Haziran 2015 Türkçe sayısında bir makalede Uzmanlık alanımız dışından gelecek inovasyon fikirlerine odaklanmamız gerektiğini söyleyen bir araştırmayı sizlerle paylaşmak istiyorum:

 Araştırmacılar; marangozlara, çatıcılara ve patencilere, bu üç alandaki güvenlik  malzemelerinin nasıl geliştirilebileceğini sorduklarında her üç grup da kendi alanları dışında kalan iki alanda daha özgün ve iyi çözümler bulmaya eğilim gösterdi. Yani sorundan konseptsel olarak ne kadar uzak olursanız bulduğunuz çözüm o kadar özgün oluyor. Örneğin marangozların güvenlik teçhizatının daha konforlu ve güvenilir kılınmasına yönelik fikirler geliştirmede  patenciler, marangozlardan daha iyi sonuçlar verdi.'' (Kaynak Harvard B.R. Haziran 2015)

Bu Droneları tarımcıların bulmadığı kesin...

Badem ve ceviz yetiştiriciliği yapmak isteyen birçok kişi ile tanışıyorum. Neler yaptıklarını veya neler yapmak istediklerini konuşuyoruz. 

Badem yatırımını sonuçlandıramayanlardan da, başaranlardan da çok şey öğrendiğimi söyleyebilirim. Bu kişiler, her biri farklı sektörlerden, farklı düşünce yapısına sahip şahıslar, girişimciler ve yatırımcılardı. Kısaca söyleyebilirim ki, yatırımı belli bir yere getirebilenlerle, getiremeyenler arasındaki en büyük fark düşünce yapılarıydı.